Kültür arşivleri - HobiTat

İslam dininde Tevhid inancı nedir? Tevhid inancı ne anlama geliyor?

Hızır İlyas Genç — Fri, 25 Sep 2026 22:00:59 +0000

İslam dininde Tevhid inancı nedir? Tevhid inancı ne anlama geliyor? İslam’ın temeli olan tevhid inancı nedir? Müslümanlığın temel esası olan Tevhid inancı ne anlama geliyor? Kelime-i tevhid nedir ve kelime-i tevhidin anlamı nedir? Tekbir nedir? Kelime-i şehadet nedir? Bu soruların cevaplarını ve daha fazlasını aşağıdaki konu sayfamızda bulabilirsiniz.

Tevhid inancı nedir?

Tevhid inancı, bütün evreni yaratan, yöneten ve rızkını veren Allah’ın var ve bir olduğuna, eşinin ve benzerinin bulunmadığına, zâtında, sıfatlarında ve fiillerinde hiç bir ortağı olmadığını kalben ve fikren kabul edip iman etmektir (inanmaktır).

Dünyada tevhid inancını, yani bir ve tek yaratıcı Allah inancını savunan ve bu inanca çağıran tek din İslam dinidir. Denilebilir ki “Hristiyanlık ve Yahudilik inancı da bir Allah inancına çağırıyor.” Ancak durum aslında böyle değildir. Hristiyanlık inancı, zaman içerisinde tahrif edilmiş (orijinal hali sonradan bozulmuş, değiştirilmiş) ve bugün için teslis (üçleme) inancına dönmüşlerdir. Yani Allah ile birlikte İsa peygamber ve büyük meleklerden olan Cebrail de tanrı olarak kabul edilmektedir. (Baba, oğul, Rûhul kudüs anlayışı). Yahudilik dini ise asırlar boyu geçen zaman içerisinde tahrif edilmiş (orjinali değiştirilmiş), aslından tevhid anlayışından uzaklaştırılmış ve Yahudi ırkına mahsus hale getirilmiştir. Günümüzdeki Yahudilik dininin sapkın anlayışıyla Yahudi ırkı üstün ırk olarak görülmekte, yahudi olmayanlar ise insanla hayvan arası yaratıklar olarak görülmektedir. Yahudi ırkından olmayanlar istese de bu dine kabul edilmemektedir. Böylesi sapkın din anlayışı içerisinde Yüce Yaratıcı sadece Yahudilere mahsus bir tanrı olarak sunulmaktadır. Bu durumda, Dünyada tevhid inancını, yani bir ve tek yaratıcı Allah inancını savunan ve bu inanca çağıran tek din İslam dinidir. İslam dinine göre doğuştan itibaren bütün insanlar eşittir. Beyazın siyaha, hiç bir milletin diğerine bir üstünlüğü yoktur. Tüm insanlar Tevhid dini İslam’ın ve bu dinin Yüce kitabı Kuran’ın ilahi çağrısına ve mesajlarına muhataptır.

Tevhid dini İslam’da üstünlük ancak takva iledir. Takva ise, dinî bir terim olarak Allah’ın emirlerini yerine getirmek, yasaklarından ve günahlardan kaçınmak konusunda gösterilen titizlik ve hassasiyettir. Bir diğer ifadeyle, Allah’ı sevmek ve Allah’ın kendisine duyduğu sevgiyi kaybetmek korkusuyla Allah’ın emir ve yasaklarını uygulama konusunda gösterilen titizlik ve duyarlılıktır.

Allah Kuran’da muhataplarını tevhid inancına çağırırken Dünyadaki hangi özelliklere bakıp üzerinde derin düşünmeye ve iman etmeye çağrı yapıyor?

Kur’an’da Yüce Yaratıcının ifadeleriyle muhatabı olan kişiler Bir ve tek Allah’a iman etmeye çağrılırken Dünyada yaratılmış mucizevi sistemlere bakıp üzerinde derin düşünmek (tefekkür etmek) tavsiye ediliyor. İçinde yaşadığımız bu harikulade Evreni kuran ve yoktan var edip yaratan Allah’ı dünyada ve uzayda kurduğu muhteşem sistemlere bakarak tanımak; eseri görüp tanıyarak yaratıcısına ulaşması çağrısı yapılıyor.

Evrendeki var olan bu harikulade nizamı incelerken, bilimin sorduğu “Nasıl?” sorusunun yanına, dinin ve aklın sorduğu “Neden ve Kimin Tarafından?” sorularını koyduğumuzda, her bilimsel gerçek imanı besleyen birer marifetullah (Allah’ı tanıma) vesilesine dönüşür. İnsan, “ Evren neden var?”, “Ben niçin bu dünyadayım?”, “Bu evren ve ben kimin tarafından yaratıldım?” sorularını kendine sormaya ve bunlar üzerinde düşünmeye başlamışsa, “Varlık sancısı” çekmeye başlamış demektir. Bu hakikati aramak ve bulmak adına faydalı bir durumdur.

Allah’a iman etmek veya imanı (Allah inancını) güçlendirmek için “yaratılmış varlıklar ve sistemler, yaratılış aşamaları” üzerine derinlemesine düşünmek (tefekkür etmek ) Kur’an-ı Kerim’de sıkça işaret edilen ve çağrı yapılan bir yoldur. Kur’an-ı Kerim’de bir çok yerde kainattaki hassas dengelere, muhteşem sistemlere ve biyolojik mucizelere bakmamız çağrısı yapılıyor ve “Yaratılanlara bakmaz mısınız?, “…, düşünmez misiniz?” gibi sorularla dünyadaki ve evrendeki harikulade sistemlere bakmak ve düşünmek çağrısı yapılıyor. İslam alimleri, evreni “okunması gereken bir kitap” (afaki ve enfusi deliller) olarak görürler.

Yüce Yaratana İman penceresinden bakıldığında birer yaratılış delili olan bazı temel bilimsel hakikatler:

Dünyamızda yaşanan atmosfer döngüsü: İnsanlar ve diğer canlılar nefes alırken, oksijen alır ve karbondioksiti havaya bırakırlar. Ağaçlar ve bitkiler ise karbondioksit alır havaya oksijen bırakırlar. Bu harika sistem dünya yaratılalı beri milyonlarca yıldır devam eder durur. Üzerinde düşünmeyenler yaratılmış bu harika sistemin farkında bile olmadan bu dünyadan göçüp giderler.

Kozmoloji ve Astronomi (Göklerin Hassas Dengesi)

Evrenin Genişlemesi ve Başlangıcı: Evrenin sürekli genişlemesi (Hubble Kanunu) ve bir başlangıcının olması (Big Bang), evrenin ezeli olmadığını ve bir irade tarafından yoktan var edildiğini gösteren en büyük delillerdendir (Zariyat Suresi, 47).

İnce Ayar (Fine-Tuning): Evrendeki yerçekimi kuvveti, elektromanyetik kuvvet, atom çekirdeğindeki güçlü ve zayıf nükleer kuvvetlerin oranları öyle hassastır ki; bu oranlardaki milyarda bir hata bile galaksilerin, yıldızların ve yaşamın oluşmasını imkansız kılardı.

Dünya’nın Konumu (Goldilocks Bölgesi): Dünyamızın Güneş’e olan mesafesi tam yerinde ve ölçülüdür. Daha yakın olsak yanardık, daha uzak olsak donardık. Bir ayarlayan ve yapan olmasaydı Dünya ile Güneş arasındaki mesafe neden tam olması gerektiği kadar ve ölçülü?.. atmosferinin kalınlığı, manyetik kalkanı (Van Allen Kuşakları) ve eksen eğikliği, yaşamın barınabilmesi için özel olarak tasarlanmış bir “beşik” gibidir. Dünyanın eksenindeki 23,5 derece eğiklik olmasaydı mevsimler olmayacaktı ve hep aynı mevsimi yaşayacaktık.

Biyoloji ve Tıp (Hayatın ve İnsanın Mucizesi)

DNA’daki Bilgi Yoğunluğu: Tek bir hücremizdeki DNA molekülünün içine kodlanmış olan bilgi, binlerce ciltlik bir kütüphaneyi dolduracak büyüklüktedir. Böylesine harikulade Bilgi, kendi kendine veya tesadüfen oluşamaz; mutlaka bir ilim ve irade sahibine işaret eder.

Hücrenin Kompleksliği: En basit canlı hücresi bile insan yapımı en gelişmiş fabrikadan daha karmaşık, organize ve hatasız çalışan bir sisteme sahiptir.

Anne Karnındaki Yaratılış Evreleri (Embriyoloji): Tek bir hücrenin (zigot) bölünerek, hiçbir aşamada şaşırmadan göz, kalp, beyin gibi tamamen farklı doku ve organları oluşturması muazzam bir programın eseridir.
Beynimizdeki bütün hücreler aynı yapıya sahiptir ama bazıları gözün işlevlerini üstlenir, bazıları burunun ve bazıları midenin vb. Bu aynı yapıdaki hücreler farklı organların beyin bağlantılı görevlerini üstlenmeye nasıl karar veriyorlar?

Hassas Ekosistem ve Yardımlaşma: Doğadaki canlıların kör bir dövüş içinde değil, şaşırtıcı bir yardımlaşma (ortak yaşam) içinde olmasıdır. Arıların çiçekleri tozlaştırması, bitkilerin oksijen üretip karbondioksit tüketmesi tam bir ekolojik senfonidir.

Fizik ve Kimya (Maddenin Mimarisi)

Atomun Yapısı: Maddenin en küçük yapı taşı olan atomun içindeki proton, nötron ve elektronların dizilimi ve dönüş hızları, mikro alemdeki muhteşem bir düzeni sergiler. Her bir Atom içindeki elektronlar saniyede yaklaşık 2,200 kilometre hızla hareket eder. Bu hız, ışık hızının yaklaşık yüzde 1’ine (%1) denk gelir. Bir yaratıcı olmadan tüm bu aksiyon nasıl olabilir?

Suyun Benzersiz Özellikleri: Su, donduğunda yoğunluğu azalan (ve bu sayede yukarıda yüzerek sudaki yaşamı koruyan) neredeyse tek sıvıdır. Suyun yüksek ısı kapasitesi, Dünya’daki iklimlerin dengede kalmasını sağlar.
Suyun Kaldırma kuvveti apayrı bir mucizedir: Kendisi son derece yumuşak ve akışkan bir sıvı olan suya müthiş bir kaldırma kuvveti verilmiştir yaratılışta ve bu sayede 10 binlerce ton ağırlığında olan gemiler su üzerinde yol alıp dünyayı dolaşmaktadır.

Tevhid; inanç, düşünce ve eylemde yalnızca bir tek yaratıcının, yüce Allah’ın varlığını ve birliğini merkeze almaktır. Buna göre Cenab-ı Hak, zatında, sıfatlarında ve fiillerinde bir ve tektir. O’nun eşi, benzeri ve ortağı yoktur.

İnsanlık tarihi boyunca bütün peygamberlerin tebliğ ettikleri inanç sistemi hiç şüphesiz tevhittir. Bu bağlamda Cenab-ı Allah bu hakikati Kur’an-ı Kerimde şöyle ifade etmiştir: “Senden önce hiçbir peygamber göndermedik ki ona, ‘Benden başka ilah yoktur, şu halde bana kulluk edin.’ diye vahyetmiş olmayalım.” (Enbiya, 21/25.) Bu anlamda Hz. Âdem’den bu yana bütün peygamberler, bu gerçeğin rehberliğini yapmış; tevhid inancının en güzel örnekleri olmuşlardır.

Tarihî süreç içerisinde zaman zaman vahyin ve nübüvvetin rehberliğinden uzaklaşan insanlar, yüce bir yaratıcının varlığını kabul etmelerine rağmen O’nun insanlarla doğrudan iletişim kuramayacağı zannıyla, O’na ancak birtakım aracılar sayesinde ulaşılabilecekleri vehmine kapılmışlardır. Yüce Allah’ın zatına ve kâinatla ilişkisine dair batıl ve mesnetsiz anlayışlar türeterek yaratıcıyla irtibatlarında aracı kabul ettikleri sahte ilahlara (putlara) inanmaya ve hatta tapınmaya başlamışlardır. Nitekim Yüce Allah, “Onların çoğu Allah’a ancak ortak koşarak inanırlar.” (Yusuf, 12/106.) ayetiyle bu iğreti durumun varlığına işaret etmiştir. Kur’an’ın ifadesiyle, Halık ile mahlûku bir tutan bu yaklaşım, büyük bir haksızlık ve zulümdür. (Lokman, 31/13.) Dolayısıyla zihinsel yozlaşmanın bir yansıması olarak insanların adaletten ve hakkaniyetten uzaklaştığı ve şirke düştüğü her dönemde, vahyin (Allah’tan Peygambere gelen ilahi mesaj) ve nübüvvetin (peygamberlik) rehberliğine yeniden ihtiyaç duyulmuştur. Bu bağlamda insanlığın tevhid, adalet ve merhametten uzaklaştığı bir cahiliye asrında Yüce Rabbimiz, insanlığa rahmetinin en somut tezahürü olarak ilahi vahyin son ve evrensel temsilcisi Peygamber Efendimizle (s.a.s.) Kur’an’ı Kerim’i göndermiştir. Kur’an’ın rehberliğinde insanlığa en güzel örnek olan Hz. Peygamber (s.a.s.), şirkin ve günahların karanlık dehlizlerinde yolunu ve yönünü kaybeden bir kitleden tevhidin ve vahdetin sembolü; adalet, hakkaniyet ve merhametin timsali erdemli bir toplum inşa etmiştir. (Ali Erbaş)

Kuran-ı Kerim ve Peygamberimizin a.s hadislerinde tevhid ilkesine büyük önem verilmesi, maddî ve mânevî özellikleri bakımından yaratılmışların en üstünü olan insanın vicdan hürriyetini sağlama hedefine yöneliktir. İnsan yalnız en yüce varlığa boyun eğmelidir; O’ndan başka hiçbir şeyi kutsamamalı ve ona kulluk etmemelidir. Allah’a kul olmak en büyük şeref, başkasına kul olmak en büyük zillettir. İnsanın, özgürlüğü açısından Allah’a da kul olmaması gibi bir iddia ontolojik bakımdan geçersizdir; çünkü insanın bir yere dayanma, bir varlıkla ilişki içinde bulunma ve ondan yardım istemek psikolojisiyle bağdaşmaz.

İslâm dininde imandan sonraki en önemli ibadet namazdır. Namazlarda günde kırk defa okunan Fâtiha sûresinin başlangıç kısmı hamd ve senâ, son kısmı dua ve niyazdır. Arada kalan âyet (Ancak sana ibadet eder ve ancak senden yardım dileriz) kulluğun yalnızca Allah’a yapılacağını ve yardımın sadece O’ndan isteneceğini belirtir. Bu da Müslümanın zihninin yoğunlaştığı, gönlünün Allah’a yöneldiği günün beş vaktinde, Ruhlar aleminde Cenâb-ı Hak ile yaptığı sözleşmenin tazelenmesinden ibarettir.

Tevhidin iki boyutu vardır! Uluhiyet tevhidi ve Rububiyet tevhidi

Ulûhiyyette Tevhid. Allah’ın zâtında, sıfatlarında ve fiillerinde var, bir, tek ve benzersiz olduğunu benimsemektir, kabul etmektir. Tevhid-i ulûhiyet, Cenâb-ı Hakk’ın zâtını bir bilmek, O’nu her türlü şerikten (ortaktan) tenzih etmek. Zaten, tevhid denilince akla hemen gelen de budur. “Lâ ilâhe illâllah” sözü, bu tevhidi ifade eder.

a) Zâtta tevhid. Allah’ın zâtı kendisi demektir. O’nun zâtında tevhid, kendisini tek ve yegâne kabul etmek anlamına gelir. Aslında bu özellik insanın fıtratında (yaratılışında) mevcuttur. Ancak bilgisizlik ve olumsuz etkenler kişinin bu niteliğini örtebilmektedir. “Küfr” kelimesinin sözlük anlamı da “örtmek”tir, “inkar etmek”tir. bu kelimeden türetilen “Kâfir” kelimesi de örten, inkar eden demektir.

b) Sıfatlarda tevhid. Sıfat Allah’ın zâtına nisbet edilen bir mânadır. Sıfatlar, Varlığı başkasından değildir, varlığının başlangıcı ve sonu yoktur; ebedî hayatla diridir, bilendir, güç yetirendir gibi… Bunlarda tevhid tenzîhî sıfatları başkasına nisbet etmemek, sübûtî sıfatlarda ise Allah ile yaratıklar arasında benzetme yapmamakla olur. Bu çerçevedeki tevhidi gerçekleştiren bir mümin Allah hakkında O’nun şanına yakışacak saygılı ve ölçülü ifadeler kullanır; hiçbir insana beşer üstü özellikler nisbet etmez, hiçbir nesneye kutsiyet atfetmez. Ancak bir kısım tarikat mensuplarının mürşid kabul ettikleri kişilerin gaybı bildiği yolundaki iddiaları gaybı Allah’tan başka kimsenin bilemeyeceğini bildiren âyetlerle (meselâ en-Neml 27/65; el-Cin 72/26) bağdaşmaz.

c) Fiillerde tevhid. Fiilî sıfatlar Cenâb-ı Hakk’ın kâinata yönelik tasarruflarını ifade eder. Kâinatı ilkin var eden, geliştiren, değiştiren ve bu eylemleri her an devam ettiren Allah’tır. O’ndan başka yaratıcı yoktur. Esmâ-i hüsnânın yarısından fazlası insanla ve kâinatla ilgilidir. Mu‘tezile kelâmcılarının insanlara ait ihtiyarî fiillerin meydana gelmesinde ilâhî müdahalenin bulunmadığı yolundaki görüşleri Sünnî âlimlerce kulu kendi fiilinin hâlikı durumuna getirdiğinden eleştirilmiştir. Ancak bu eleştiri meselenin özü açısından ele alındığında isabetli görünmemektedir. İki grup arasındaki fikir ayrılığı inanca değil sistematik yaklaşıma ve ifade şekline yöneliktir. Nitekim Eş‘arî kelâmcıları müstakil bir fiilî sıfat grubu düzenleme cihetine gitmemiş, ilâhî fiilleri kudret sıfatının işlerliği (taalluk) çerçevesinde düşünmüştür.

2. Rubûbiyyette Tevhid. Allah’tan başkasına tapmamak ve sığınmamak demektir. Buna ibadette tevhid veya amelî tevhid de denir.

Rububiyet tevhidinin üç esası vardır:

Allah’ın yaratmada, rızık vermede ve işleri düzenlemede birlenmesi.
Allah’ın tam olarak mülkün (evrendeki her şey) sahip olduğu konusunda birlenmesi.
Allah’ın emretme, nehyetme, (yasaklama) kanun belirleme ve insanların hayatlarına düzen verme noktasında birlenmesi.

Ulûhiyyette tevhid zihnî bir fonksiyondur ve imanın teorik yanını oluşturur; rubûbiyyette tevhid kalbin ameli olup imanın gönül hoşluğuyla kabulünü teşkil eder. İman bu ikisinin birleşmesinden meydana gelir. Amelî tevhid kişinin kalbiyle Allah’ı sevmesi, davranışlarıyla bu sevgisini ispat etmesidir.

Ulûhiyyette tevhid insanın fikir hürriyetini, ibadette tevhid ise duygu hürriyetini sağlar. Rubûbiyyette tevhide zarar veren şeylerden biri Allah rızası için olması gereken amellerin ve ibadetin gösteriş ve dünya menfaati için yapılmasıdır (riya). Diğeri, Hıristiyanlık gibi inançlara özgü mistisizmin İmâmiyye Şîası’na nüfuz etmesi gibi bir kısım tasavvuf erbabını etkilemesi ve onların mânevî mertebelerini yüksek kabul ettikleri kimselere karşı beşer üstü bir saygı göstermeleridir. Halbuki bütün yaratıkların en faziletlisi olan Hz. Muhammed (a.s) böyle bir saygının kendisine karşı bile gösterilmesini kabul etmemiş ve bunu yasaklamıştır.

Her iki boyutuyla tevhid akîdesinin (inancının) zihinlerde ve gönüllerde yerleşmesi için Kur’ân-ı Kerîm’de birçok kavram ve ifade ile tevhid inancı tebliğ edilmiş,(açıklanmış) sözlü ve fiilî sünnet de (Peygamberimizin uygulamaları ve sözleri) bunu desteklemiştir.

Kelime-i tevhid (Lâ ilâhe illallah, Muhammedün Resulullah)/ kelime-i şehâdet (Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve Eşhedü ennne Muhammedün abduhu ve Resuluhu), tekbir (Allahüekber) ve tesbih (Sübhanallah) müslümanların hayatında en çok tekrar edilen tevhid metinleridir.

Günde beş vakit ezan okunmakta ve kāmet getirilmektedir; namazların içinde ve bitiminden sonra alınan tekbirlerin sayısı 450’ye yaklaşmaktadır. Ayrıca ramazan ve kurban bayramlarında, hac ibadetinin yerine getirilmesi sırasında Allah’ın yüceliğinin ilân edilmesi tevhid inancına, dolayısıyla müslümanın düşünce ve duygu özgürlüğüne yapılan vurgulardır (Topaloğlu v.dğr., s. 86-90).

Kaynak : Hüsamettin Piraz / yukselentv.com

İslam dininde Tevhid inancı nedir? Tevhid inancı ne anlama geliyor? yazısı ilk önce HobiTat üzerinde ortaya çıktı.

Şehit Başbakan Adnan Menderes ve Türk Demokrasisi nasıl idam edildi?

Hızır İlyas Genç — Thu, 17 Sep 2026 15:39:31 +0000

Adnan Menderes’in Hayatı, Siyasi Kariyeri ve şehitlikle biten ömrü… Şehit Başbakan Adnan Menderes ve Türk Demokrasisi nasıl idam edildi?

Türk siyaset tarihinin en etkili isimlerinden biri olan Adnan Menderes, 1899 yılında Aydın’da dünyaya geldi. Köklü bir aileye mensuptu; babası İzmirli Katipzade ailesinden İbrahim Ethem, annesi ise Aydın’ın önde gelen toprak sahibi ailelerinden Hacıalipaşazadeler’e mensup Tevfika Hanım’dı. Menderes’in hayatı, ülkenin kaderiyle iç içe geçecek olaylarla şekillenecekti. Yunanlıların İzmir’i işgal etmesi üzerine kurulan Ay-Yıldız direniş örgütünün liderleri arasında yer aldı ve Kurtuluş Savaşı’ndaki başarılarından ötürü İstiklal Madalyası’yla onurlandırıldı. Adnan Menderes Kurtuluş Savaşı kahramanlarındandı ve istiklal madalyası sahibiydi. 1929’da İzmir’in tanınmış ailelerinden Evliyazadeler’in kızı Fatma Berrin Hanım’la evlendi; bu birliktelikten Yüksel, Mutlu ve Aydın adlarında çocukları oldu.

Siyasete İlk Adımı nasıl olmuştu?

Adnan Menderes, siyaset dünyasına ilk adımını 1930’da Fethi Okyar’ın kurduğu Serbest Cumhuriyet Fırkası’yla attı. Aydın il başkanlığını yürüttüğü partinin kısa süre sonra feshedilmesi üzerine Cumhuriyet Halk Partisi’ne (CHP) girdi. Aydın ziyareti sırasında Atatürk’le tanışma fırsatı bulan Menderes için bu karşılaşma, belki de hayatının akışını değiştiren dönüm noktası oldu. 1931 seçimlerinde aday olmadığı hâlde milletvekili seçildi ve kendisini aday listesine koyanın Atatürk olduğunu sonradan öğrendi. CHP’de dört dönem milletvekilliği yaptı; bu süreçte eğitimine devam ederek Ankara Hukuk Fakültesi’ni bitirdi.

BASBAKAN MENDERES, EGE’DE

Demokrat Parti’nin Kuruluşu ve İktidar Yılları

Menderes’in siyaset sahnesinde öne çıkması, 1945’te Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu’nun Meclis’te görüşülmesiyle gerçekleşti. Kısa sürede parti içi muhalefetin öncülerinden biri hâline geldi. Siyasi hayatındaki en önemli dönüm noktalarından biri, 7 Haziran 1945’te partiye sunulan ve “Dörtlü Takrir” olarak anılan önergeydi. Demokratikleşme için yasalarda ve parti yönetiminde değişiklikler yapılmasını içeren bu önerge, CHP Parti Meclisi tarafından reddedildi. Önergenin altında imzası bulunan Menderes ve iki arkadaşı partiden uzaklaştırıldı; aynı önergede imzası olan Celal Bayar ise hem milletvekilliğinden hem de partiden istifa etti.

Adnan Menderes için asıl süreç bundan sonra başladı. “Dörtlü Takrir” nedeniyle CHP’den kopan Celal Bayar, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan’la birlikte 7 Ocak 1946’da Demokrat Parti’yi kurdu. Dört yıl sonra yapılan seçimler, parti için tam bir zafer oldu. Demokrat Parti, 14 Mayıs 1950 seçimlerinde yüzde 53 oy aldı. Seçimin ardından Celal Bayar Cumhurbaşkanı oldu ve 22 Mayıs 1950, Menderes’in Başbakanlık koltuğundaki ilk günüydü. Böylece 10 yıl sürecek DP iktidarı resmen başladı.

Değişim Yılları ve İcraatlar

Adnan Menderes, parti örgütüne hâkim kişiliğinin yanı sıra halkla iç içe bir siyasetçi portresi çizerek öne çıktı. On yıllık iktidarı süresince önemli değişimlere imza attı. Bunlardan biri tarım alanında gerçekleşen makineleşmeydi. Karayollarının yapımına hız vermesi, yeni sanayi tesislerinin kurulması ve barajlar öne çıkan icraatları oldu; böylece ülke kalkınma sürecine girdi. Bu dönemde dış politikada da önemli gelişmeler yaşandı; Türkiye’nin Kore’ye asker göndermesi ve NATO üyeliği Menderes döneminde gerçekleşti. Bu icraatlar, 1954 seçimlerinde Demokrat Parti’yi daha da güçlendirerek oy oranının yüzde 56’ya çıkmasını sağladı. Demokrat Parti artık milletvekili sandalyelerinin yüzde 93’üne sahipti.

6-7 Eylül Olayları

1950’lerin ortasında siyasetin en önemli gündem maddelerinden biri Kıbrıs’tı. Londra Konferansı sırasında Kıbrıslı Rumların kurduğu EOKA örgütü, Türklere karşı saldırılar başlattı. Adadaki olaylar Türkiye’de büyük tepkiye sebep oldu. Tam da o günlerde, Atatürk’ün Selanik’te doğduğu evin bombalandığı yalanı kulaktan kulağa yayıldı. Bu haber üzerine İstanbul’da yaşayan gayrimüslimler bir anda hedef hâline geldi.

6 Eylül 1955 günü başlayan olaylar iki gün boyunca devam etti; gayrimüslimlere ait evler, işyerleri ve ibadethaneler büyük zarar gördü, bir çoğu yağmalandı veya yakıldı. 1957 seçimlerinde Demokrat Parti ilk kez oy kaybı yaşasa da iktidardan düşmedi; ancak seçimlerden sonra tansiyon hiç düşmedi. CHP Genel Başkanı İsmet İnönü’nün çıktığı yurt gezilerinde saldırıya uğraması ve üniversite öğrencilerinin eylemleri birbirini izledi. Öyle ki İstanbul ve Ankara’da tırmanan olaylar nedeniyle sıkıyönetim ilan edildi.

Adnan Menderes’in yaşadığı kaza ve Mucizevi Kurtuluşu

Adnan Menderes için 1959 yılı Şubat ayında mucizevi bir olay yaşandı. Ankara’dan havalanan uçağı, Londra’da inişine hazırlandığında işler ters gitti. Sisler içinde ilerleyen uçak, kuleyle telsiz irtibatının kopmasından kısa süre sonra yere çakıldı; Menderes şans eseri kazayı hafif yaralarla atlattı.

Takvimler 17 Şubat 1959’u gösteriyordu. Adnan Menderes ve beraberindeki heyet, Kıbrıs görüşmeleri için Londra’ya hareket etti. Menderes’in uçağı, Ankara Esenboğa Havalimanı’ndan kalkış yaptı. Viscount tipi dört motorlu “Sev” isimli uçakta 8’i mürettebat olmak üzere 24 kişi vardı. Uçağın yakıtı, uzun Londra yolculuğu için yeterli değildi; bu nedenle İtalya’nın başkenti Roma’da yakıt ikmali yaptıktan sonra tekrar havalandılar. İniş için planlanan adres Heathrow Havaalanı’ydı; ancak yoğun sis nedeniyle Heathrow’a iniş izni verilmedi.

Bunun üzerine uçak rotasını Gatwick Havaalanı’na çevirdi; ne var ki yoğun sis Gatwick’te de etkiliydi. Sis içerisindeki yolculuk hayli zorluydu. Derken havaalanına ulaşmaya 5 kilometre kala olanlar oldu: Önce kuleyle telsiz irtibatı kesildi, ardından uçak kontrolden çıktı. Menderes’in uçağı, Surrey bölgesindeki Newdigate Köyü yakınlarında yere çakıldı. O sırada saatler tam 16.58’i gösteriyordu. Uçak yere düştükten sonra sürüklenmeye devam etti; sürüklenme sırasında iki kanadı birden koptu ve üstüne bir de ters döndü. Sürüklenme 250 metre boyunca devam etti.

Kazada, aralarında bakan ve milletvekillerinin de bulunduğu 14 kişi yaşamını yitirdi. Basın-Yayın ve Turizm Bakanı Server Somuncuoğlu, Başbakanlık Özel Kalem Müdürü Muzaffer Ersü ve Anadolu Ajansı Genel Müdürü Şerif Arzık, kazada hayatını kaybeden isimler arasındaydı. Menderes’in ayağı, uçağın yarılan tabanına sıkışmıştı. Yardım bekleyen Başbakan’ın imdadına Demokrat Parti Sakarya Milletvekili Rıfat Kadızade yetişti; Menderes, Kadızade’nin yardımıyla uçaktan çıkmayı başardı.

Uçak kazası, çevredeki bazı köylüler tarafından görülmüştü. Çok geçmeden soluğu uçağın düştüğü yerde aldılar. Margaret ve Anthony Bailey çifti de onlar arasındaydı. İki İngiliz, Başbakan Adnan Menderes ve iki arkadaşını hemen evlerine götürerek ilk müdahaleyi yaptı. İngiliz çift, pansuman yaptıkları sırada yardım ettikleri kişinin Başbakan Menderes olduğunu öğrendi.

Kazadan hafif yaralarla kurtulan Başbakan Menderes, hemen Londra’da bir klinikte tedavi altına alındı. Dönemin İngiltere Başbakanı Harold Macmillan ve Yunanistan Başbakanı Constantine Karamanlis, Menderes’i hastanede ziyaret etti. İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth de Türkiye’nin Londra Büyükelçiliği ile temas kurdu ve Menderes’in sağlığıyla yakından ilgilendi. Olay, İngiliz basınında geniş yankı uyandırdı; İngiltere gündeminin ilk sırasına uçak kazası yerleşti. Ertesi gün yayımlanan her gazetenin manşetinde uçak kazası yer alıyordu. Başbakan Menderes, geçirdiği büyük kazaya rağmen Kıbrıs görüşmelerini ertelemedi; klinikteki hasta yatağında Londra Anlaşması’nı imzaladı. İyileştikten sonra yurda dönen Menderes, İstanbul’da büyük bir coşkuyla karşılandı.

27 Mayıs Darbesi ve Yassıada Günleri

Türk Silahlı Kuvvetleri içindeki cunta, 27 Mayıs 1960’ta askeri darbe yaparak yönetime el koydu. Darbe gerekçesi olarak da “Demokrat Parti’nin ülkeyi baskı rejimine ve kardeş kavgasına götürdüğü” iddiası ileri sürüldü. Başbakan Adnan Menderes, darbe sırasında Kütahya’daydı; Albay Muhsin Batur tarafından gözaltına alınarak Ankara’ya götürüldü. Ardından tutuklandı ve Yassıada günleri başladı. Menderes ve Demokrat Partili arkadaşlarının yargılanmalarına 14 Ekim 1960’ta Yassıada’da başlandı.

Yargı süreci 15 Eylül 1961’de tamamlandı. Askeri savcı, 592 sanıktan 288’i için idam istedi. Yüksek Adalet Divanı 15 sanığın idamına karar verdi. Cumhurbaşkanı Celal Bayar hakkındaki karar, yaş haddi nedeniyle müebbet hapis cezasına çevrildi. Ancak idam verilen 15 kişiden üçünün cezası infaz edildi. Önce Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan 16 Eylül 1961’de idam edildi. Peşinden bir gün sonra, 17 Eylül 1961 günü Başbakan Adnan Menderes, İmralı Adası’nda idam edilerek şehit edildi.

Asıl bilinmesi gereken husus ise, Adnan Menderes’in Başbakanlık süresince kimseyi astırmadığı; 27 Mayıs 1960 darbesi sonrasında Yassıadada kurulan göstermelik mahkemelerde yapılan düzmece Yargılamalar sonucunda kendisi ve iki bakanının (Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan) idam edildiğidir.

Şehit Başbakan Adnan Menderes ve arkadaşlarının İtibarının İadesi

11 Nisan 1990’da TBMM tarafından kabul edilen kanunla Adnan Menderes ve arkadaşlarına itibarları iade edildi. Ardından her üç devlet adamının naaşları, İmralı’dan alınarak devlet töreniyle Vatan Caddesi’nde yapılan anıt mezara taşındı. Şehit Başbakan Adnan Menderes ve şehit Bakanlar halen Türk Milletinin kalbindeki yerini koruyor ve İstanbul Topkapı’da bulunan anıt mezarlarında her gün çok sayıda vatandaş tarafından ziyaret edilerek saygı, şükran ve dualarla anılıyor.

Kaynak : Cihangir Yiğit / yukselentv.com

Şehit Başbakan Adnan Menderes ve Türk Demokrasisi nasıl idam edildi? yazısı ilk önce HobiTat üzerinde ortaya çıktı.

Yazar Ali Haydar Haksal Hakk’ın rahmetine kavuştu

Hızır İlyas Genç — Sun, 30 Aug 2026 22:22:59 +0000

Yazar Ali Haydar Haksal Hakk’ın rahmetine kavuştu.

Milli Gazete yazarı ve Yedi İklim Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Ali Haydar Haksal için cenaze namazı, yarın öğle namazının ardından Üsküdar’daki Şakirin Camisi’nde kılınacak.

Edebiyat camiasında mütevazı ve derviş kişiliğiyle tanınan Haksal, Türk edebiyatının hikâye, deneme ve tetkik alanlarında eserler verdi.

Haksal, yazı hayatında modern insanın yalnızlığı, yabancılaşması, benlik arayışı ve gelenekle bağı gibi temalara yoğunlaşırken kurucuları arasında bulunduğu Yedi İklim dergisiyle de edebiyat dünyasında iz bırakan isimlerden biri oldu.

Bingöl’ün Yayladere ilçesine bağlı Hasköy’de 1951’de dünyaya gelen Haksal, Erzurum Atatürk Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden 1979’da mezun oldu. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde “Kur’an-ı Kerim’de Güzel Kavramı” başlıklı yüksek lisans tezini hazırlayan Haksal, lise yıllarında başladığı yazı çalışmalarını farklı gazete ve dergilerde sürdürdü.

İlk öyküsü “Tıkırtı” 1975’te Milli Gazete’de yayımlanan Haksal, Mavera, Yönelişler, Yeni Devir, Milli Gazete ve Yedi İklim başta olmak üzere çok sayıda süreli yayında kalem oynattı. İlk öykü kitabı “Evdeki Yabancı” 1986’da yayımlanan yazar, eserlerinde bilhassa bireyin modern hayat karşısındaki yalnızlığına, yabancılaşmasına ve iç dünyasındaki çatışmalara eğildi.

Edebiyat serüveninde Yedi İklim dergisinin ise özel bir yeri oldu

Haksal’ın edebiyat serüveninde Yedi İklim dergisinin ise ayrı bir yeri oldu. Osman Bayraktar, Mustafa Çelik ve Alim Kahraman ile birlikte derginin kurucuları arasında yer alan Haksal, Mart 1987’den itibaren yayımlanan derginin sahipliğini ve yazı işleri müdürlüğünü üstlendi.

Yayınına 1989’da ara veren Yedi İklim, 1992’de yeniden okurla buluştu ve Haksal’ın idaresinde edebiyat ve fikir dünyasının önemli yayınlarından biri olmayı sürdürdü.

Öykülerinde modern anlatım tekniklerini geleneksel ve tasavvufi ögelerle birleştiren Haksal, insanın iç dünyasını merkeze alan kendine özgü bir anlatı geliştirdi. Yalnızlık, çocukluk, aşk, şehir, fanilik, yoksulluk ve kutsaldan uzaklaşma gibi temaları işleyen öykülerinde çoğu zaman olaydan ziyade atmosfer, his ve karakterlerin iç dünyasına odaklandı.

Öykücülüğünün yanı sıra roman, şiir, deneme, biyografi ve inceleme türlerinde de eserler veren Haksal, Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç, Rasim Özdenören, Cahit Zarifoğlu ve Akif İnan gibi Türk edebiyatının önemli isimleri üzerine çalışmalar kaleme aldı.

“Sesim Bana Yetmiyor” adlı öykü kitabıyla 1987 Türkiye Yazarlar Birliği Hikaye Ödülü’nü alan Haksal, “Yitik Yaşamın Güncesi” romanıyla Tuzla Belediyesi Roman Yarışması’nda ikincilik ödülüne layık görüldü. 2017’de Bingöl Üniversitesi tarafından fahri doktora unvanı verilen Haksal, uzun yıllardır Milli Gazete’de köşe yazarlığını ve Kurucusu olduğu Yedi İklim dergisinin Genel yayın yönetmenliğini sürdürüyordu.

İletişim Başkanı Burhanettin Duran’dan başsağlığı mesajı

İletişim Başkanı Burhanettin Duran, vefat eden Milli Gazete yazarı ve Yedi İklim Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Ali Haydar Haksal için başsağlığı mesajı yayımladı.

Duran, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şu ifadelere yer verdi:

“Türk edebiyatının kıymetli kalemlerinden, Millî Gazete Yazarı ve Yedi İklim Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Sayın Ali Haydar Haksal’ın vefatını teessürle öğrendim. Merhuma Allah’tan rahmet; ailesine, sevenlerine, dostlarına, basın ve edebiyat camiamıza başsağlığı diliyorum. Mekânı cennet, makamı âli olsun.”

Yazar Ali Haydar Haksal Hakk’ın rahmetine kavuştu yazısı ilk önce HobiTat üzerinde ortaya çıktı.

Bir çok konuda faydalı harika linkler!

Hızır İlyas Genç — Thu, 27 Aug 2026 15:12:50 +0000

Bir çok konuda faydalı harika linkler! Sayfamızda sizlere farklı konularda faydalı olacak harika linkleri aşağıda sunuyoruz.

1.) zoom.earth — Dünyayı canlı uydu görüntüsüyle meteorolojik açıdan izleme
2.) www.flightradar24.com‘ — Şu an gökyüzündeki her uçağı görme
3.) ‘marinetraffic.com‘ — Denizdeki tüm gemileri ve Dünya deniz trafiğini anlık takip
4.) ‘windy.com‘ — Rüzgar ve fırtınaların canlı haritası
5.) ‘lightningmaps.org‘ — Dünyaya düşen yıldırımları anlık izleme
6.) ‘earthquake.usgs.gov‘ — Son depremlerin canlı listesi
7.) ‘submarinecablemap.com‘ — İnterneti taşıyan okyanus kabloları
8.) ‘globalforestwatch.org‘ — Ormanların yok oluşunu uydudan izleme
9.) ‘worldometers.info‘ — Dünyanın istatistikleri saniye saniye
10.) ‘internetlivestats.com‘ — Şu an atılan tweet ve arama sayısı
11.) ‘thetruesize.com‘ — Ülkelerin gerçek boyutlarını karşılaştırma
12.) ‘oldmapsonline.org‘ — Yüzyıllar öncesinin haritaları
13.) ‘davidrumsey.com‘ — 150 bin tarihi harita arşivi
14.) ‘openstreetmap.org‘ — Gönüllülerin çizdiği dünya haritası
15.) ‘window-swap.com‘ — Rastgele birinin penceresinden dünyaya bakma
16.) ‘virtualvacation.us’ — Şehirlerde sanal yürüyüş
17.) ‘mapcrunch.com’ — Dünyanın rastgele bir noktasına ışınlanma
18.) ‘atlasobscura.com’ — Dünyanın en tuhaf yerlerinin kataloğu
19.) ‘neal.fun’ — Etkileşimli bilgi deneyimleri
20.) ‘htwins.net/scale2’ — Atomdan evrene ölçek yolculuğu
21.) ‘eyes.nasa.gov’ — Güneş sistemini 3B gezme
22.) ‘stellarium-web.org’ — Tarayıcıda gerçek gökyüzü haritası
23.) ‘apod.nasa.gov’ — NASA’nın günün astronomi fotoğrafı
24.) ‘images.nasa.gov’ — NASA’nın tüm görsel arşivi ücretsiz
25.) ‘pudding.cool’ — Veriyle anlatılan görsel makaleler
26.) ‘ourworldindata.org’ — Dünyanın gerçek verilerle hali
27.) ‘gapminder.org’ — Dünya hakkındaki yanlış bildiklerimiz
28.) ‘informationisbeautiful.net’ — Karmaşık veriyi görselleştirme
29.) ‘data.worldbank.org’ — Dünya Bankası’nın açık verileri
30.) ‘data.tuik.gov.tr’ — Türkiye’nin resmi istatistik veritabanı
31.) ‘archive.org’ — Milyonlarca kitap, film ve yazılım arşivi
32.) ‘gutenberg.org’ — Telifi düşmüş 70 bin ücretsiz kitap
33.) ‘openlibrary.org’ — Dünyanın her kitabının kaydı
34.) ‘loc.gov’ — ABD Kongre Kütüphanesi dijital arşivi
35.) ‘europeana.eu’ — Avrupa’nın kültürel miras arşivi
36.) ‘dp.la’ — Amerika’nın dijital kütüphane koleksiyonu
37.) ‘artsandculture.google.com’ — Müzeleri evden gezme
38.) ‘rijksmuseum.nl’ — Sanat eserlerini yüksek çözünürlükte indirme
39.) ‘wikiart.org’ — 250 bin sanat eserinin arşivi
40.) ‘publicdomainreview.org’ — Tarihin unutulmuş görsel hazineleri
41.) ‘openculture.com’ — Ücretsiz kültür ve eğitim arşivi
42.) ‘metmuseum.org’ — Met Müzesi’nin açık koleksiyonu
43.) ‘musicmap.info’ — Müzik türlerinin soy ağacı
44.) ‘radiooooo.com’ — Ülke ve on yıl seçip o dönemi dinleme
45.) ‘listen.hatnote.com’ — Wikipedia düzenlemelerini sese çevirme
46.) ‘wikipedia.org/wiki/Special:R…’ — Rastgele bilgi kuyusu
47.) ‘timeanddate.com’ — Zaman, gündoğumu ve gökyüzü olayları
48.) ‘sciencedaily.com’ — Bilim haberlerinin güncel akışı
49.) ‘arxiv.org’ — Bilimsel makalelerin ücretsiz ön baskıları
50.) ‘observablehq.com’ — Veriyi canlı kodla görselleştirme

Cihangir Yiğit / hobitat.com

Bir çok konuda faydalı harika linkler! yazısı ilk önce HobiTat üzerinde ortaya çıktı.

Yarım Milyona yakın yazma eser ve nadir matbu eser web üzerinden erişime açıldı

Hızır İlyas Genç — Sat, 22 Aug 2026 22:38:48 +0000

Yarım Milyona yakın yazma eser ve nadir matbu eser web üzerinden erişime açıldı

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığ (TÜYEK) tarafından yapılan dijitalleştirme çalışmaları kapsamında 485 bin yazma ve nadir matbu eserin araştırmacıların erişimine sunulduğunu açıkladı.

Bakanlıktan yapılan bildiriye göre Ersoy, toplumsal ağ hesabından yaptığı iletide, evrensel ölçütlerde sürdürülen sayısallaştırma faaliyetleriyle asırlara meydan okuyan bilim ve kültür birikiminin ulaşılabilir hâle getirildiğini ifade etti.

İletisinde portalın güncel kullanım verilerine dair bilgi veren Ersoy, şunları kaydetti:

“Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığımızın uluslararası standartlarda yürüttüğü dijitalleştirme çalışmalarıyla 485 bin yazma ve nadir matbu eseri dünyanın en büyük yazma eser portalında araştırmacıların ve meraklıların istifadesine sunuyoruz. 30 bini aşkın üyeye ulaşan portalımız bugüne kadar 1 milyon 366 bin kez ziyaret edildi. Eser görüntüleme sayısı 5 milyon 863 bin, görüntülenen sayfa sayısı 15 milyon 435 bin, indirilen sayfa sayısı ise 1 milyon 603 bini aştı.

Her bir eseri konservasyon uzmanlarımızın gözetiminde, fiziksel bütünlüğüne zarar vermeden yüksek çözünürlükte dijitalleştiriyor, uluslararası standartlarda hazırlanan bibliyografik kayıtlarıyla erişime açıyoruz. Böylece eserlerimizi afetlere ve zamanın yıpratıcı etkilerine karşı korurken kullanım kaynaklı yıpranmanın da önüne geçiyoruz. Yapay zeka dahil yeni teknolojilerin sunduğu imkanlardan yararlanarak dijital kültür hazinemizi geliştirmeyi sürdüreceğiz. Bu kıymetli çalışmada emeği bulunan Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığımıza, uzmanlarımıza, restoratörlerimize ve tüm çalışma arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum.”

Eserlerin indirilmesi için ücretsiz abonelik zorunluluğu bulunuyor

Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, yazma eser koleksiyonları, saha otoriteleri, onarım laboratuvarları ve restoratörleriyle alanında dünyanın en büyük kurumu olarak çalışmalarını sürdürüyor.

TÜYEK’in internet sitesi sayesinde kullanıcılar, haftanın her günü ve saatin her anında eserleri inceleyebiliyor. Eserlerin indirilmesi içinse ücretsiz üyelik zaruri.

Portalın üye adedi 30 bini aşarken ziyaretçi sayısı 1 milyon 366 bin 708’e ulaştı.

Bugüne kadar 5 milyon 863 bin 19 eser görüntülemesi gerçekleştirilirken incelenen sayfa miktarı 15 milyon 435 bin 539, indirilen sayfa miktarı ise 1 milyon 603 bin 275 olarak kayıtlara geçti.

Fiziksel bütünlüğe zarar verilmeden yüksek çözünürlükte çekim yapılıyor

TÜYEK bünyesindeki sayısallaştırma çalışmalarında uluslararası koruma ve görüntüleme standartları esas alınıyor.

Süreç öncesinde her eserin konservasyon açısından uygunluğu değerlendiriliyor ve gerekli önleyici tedbirler alınıyor.

Fiziksel bütünlüğüne zarar vermeyen yöntemlerle yüksek çözünürlüklü dijital görüntüleri oluşturulan eserlerin bibliyografik kayıtları da uluslararası kataloglama standartlarına göre hazırlanıyor.

Süreci tamamlanan eserler, TÜYEK’in resmî internet sitesi üzerinden erişime sunuluyor.

Dijitalleştirme, yazma eserlerin kullanımını ve erişimi hızlandırırken özgün kopyaların araştırma amaçlı olarak sürekli raflardan indirilmesinin de önüne geçiyor.

Böylece eserlerin kullanımdan kaynaklanan aşınması azaltılıyor, içeriklerin muhtemel afetlere karşı dijital ortamda muhafaza altına alınarak korunması sağlanıyor

Kullanıcılar, 485 bin yazma ve nadir matbu esere ilişkin künye bilgilerine ve eserlere ait dijital görüntülere “www.yek.gov.tr” adresi üzerinden ulaşabiliyor.

Yapılan aramalar : yazma eserlere nasıl ulaşabilirim?, nadir eserlere nasıl ulaşabilirim? webde yazma eserler, internette yazma eserler, internette nadir eserler, nasıl ulaşılır, yazma eserlere erişim

Cihangir Yiğit/ hobitat.com

Yarım Milyona yakın yazma eser ve nadir matbu eser web üzerinden erişime açıldı yazısı ilk önce HobiTat üzerinde ortaya çıktı.

Adam olursun oğlum Adam olursun! Adam olmak nedir!

Hızır İlyas Genç — Tue, 28 Jul 2026 22:21:23 +0000

EĞER – Rudyard Kipling

Eğer bir gün çevrendekiler

Paniğe kapılıp da birer birer

Suçları sana yüklediklerinde sen,

Gene soğukkanlı kalabilirsen…

Eğer herkes senden şüphe ederken

Sen kendine güvenebilir

Ve öfkeni sabırla yenebilirsen

Eğer bekleyebilir

Ve beklemekten yorulmazsan

Yalancılığın geçerli olduğu yerlerde

Sen yalana sarılmazsan

Ve senden nefret edildiği zaman

Sen nefrete kapılmazsan

Fakat aynı zamanda çok iyi görünmeye

Ve bilgelik havasına bürünmeye

Gayret etmezsen eğer

Eğer tutsak olmadan hayallerine

Hayal kurabilirsen

Eğer düşünebilir

Fakat düşüncelerinin

Prangalarını kırabilirsen

Felâket yahut zafer

Bu iki hilekâra da eğer

Aynı tebessümle bakabilirsen…

Ve senin söylediğin bir hakikatin

Sahtekârların elinde

Ahmakları avlamak için

Bir tuzak hâlinde

Kullanıldığını görür de

Susabilirsen…

Eğer durup seyrederken

Bir ömre bedel varlığını

Onun birden bire yıkıldığını

Gördüğün zaman sen yıkılmazsan…

Ve baştan başlayarak

Yorgun argın ellerinle onu

Tekrar ve yeniden kurabilirsen…

Eğer bir ömür boyunca kazandığın

Her şeyi yığın yığın

Koyarak ortaya üstüne hayatının

Büyük kumarına girebilirsen…

Ve kaybettiğin zaman

Bir kelime bile konuşmadan

Kendini işine verebilirsen…

Ve bir gün dermanı tükenmiş

Kalbine ve sinirlerine

Hükmederek onları emirlerine

Yeniden tabi kılabilirsen…

Eğer bütün bunlardan sonra sana

Dayan!.. diye seslenen iradenden

Başka bir şey kalmamışken

Dayanabilirsen…

Eğer sefillerle gezerken kişiliğini

Ve krallarla dolaşırken halkla ilişiğini

Koruyabilirsen…

Eğer dostlarına hatta

Düşmanlarına karşı

Yücelterek barışı

Hiç kimseye kırılmazsan…

Ve herkese ayrı ayrı değer

Verir de hiçbirini diğer

Kişilerden fazla önemsemezsen eğer…

İhmali affedilecek bir dakikanın

Altmış saniyesinin altmışını da

Teker teker

İyi kullanabilirsen eğer…

Mutluluğu hep yanında bulursun

Her şeyinle birlikte dünyalar senin olur

Hatta

Adam olursun oğlum

Adam olursun!..

EĞER – Rudyard Kipling

Çeviren: Gökhan Evliyaoğlu

Adam olursun oğlum Adam olursun! Adam olmak nedir! Rudyard Kipling’in yazdığı EĞER şiirini sizler için paylaştık. Umarız beğenirsiniz ve hayatınızda yeni bir yol açılmasına vesile olmuşuzdur. Şahsiyetli insan olmak ve adam olmanın yollarını da böylece sizlerle bir şiir aracılığıyla paylaşmış olduk.

Hızır İlyas

Şiir-Kültür-Sanat Editörü / hobitat.com

Adam olursun oğlum Adam olursun! Adam olmak nedir! yazısı ilk önce HobiTat üzerinde ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Ayasofya’yı yeniden ibadete açmak bize nasip oldu

Hızır İlyas Genç — Fri, 24 Jul 2026 16:14:39 +0000

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Ayasofya’yı yeniden ibadete açmak bize nasip oldu

Devlet Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, “6’ncı seneyi devriyesiyle müşerref olduğumuz Ayasofya Camii Kebir’i yeniden ibadete açmak bize nasip oldu. Bundan dolayı tabii çok çok mutluyuz.” şeklinde konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Üsküdar’daki Hz. Ali Camisi’nde cuma kılınışının ardından habercilerin gündeme dair sorularını yanıtladı, görüşlerini bildirdi.

Bugün Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin tekrar ibadete sunuluşunun 6. sene-i devriyesi olduğunun hatırlatılması üzerine Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:

“6. seneyi devriyesiyle müşerref olduğumuz Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’ni, hamdolsun yeniden ibadete açmak bize nasip oldu. Bundan dolayı da tabii çok çok mutluyuz. Üstat Necip Fazıl’la burada yapmış olduğumuz mitinglerde rahmetli, Ayasofya Camii Kebir’ini göstererek ‘Ayasofya açılacak, Ayasofya bir gün açılacak.’ derdi. Takdimini o zaman yapmak bana nasip olmuştu. Biz bırakın açmayı, onu şu anda alemi İslam’a kavuşturma şerefine nail olduk. Üstadın da o zaman söylemiş olduğu, gerçekten yüreğinden gelen o ifadeleri biz İslam alemine, hamdolsun kavuşturduk. Bundan dolayı da ayrıca mutluyuz.”

Erdoğan, ibadathanede onarım ve yenileme faaliyetleri sürdürmeyi sürdürdüklerini belirterek, “Gerek İslam dünyasına gerekse tüm insanlığa, Hristiyan, Müslüman hepsine kapılarını açan Ayasofya Camii Kebir’i tabii ki hepimizi çok çok mutlu ediyor. Şu anda da onun mutluluğu içerisinde bizler gerçekten gururluyuz. Bu mabet mimari özellikleriyle olsun, dünyadaki konumuyla olsun çok çok farklı bir eser, çok çok farklı bir mabet. Bundan dolayı da alemi İslam’ın içinde Türkiye’nin lideri olarak bu süreci yaşamak bizlere nasip oldu. Bundan dolayı da Rabbimize hamdediyoruz. Tüm alemi İslam’a en kalbi selam, sevgi, saygılarımızı gönderiyoruz.” söyleminde bulundu.

“(NATO Zirvesi) geri dönüşler çok çok olumluydu”

Ankara’da gerçekleşen NATO Liderler Zirvesi’ne dair geri bildirimlerin nasıl olduğunun sual edilmesi üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları dile getirdi:

“Doğrusu geri dönüşler çok çok olumluydu. Sürekli gerek teşekkür telgrafları gerek telefonlar, bütün bunlarla beraber özellikle de o açılış gününde yaptığımız ikram, izzet bütün bunlar gelen misafirlerimizi hoşnut etti. Bundan dolayı da başta Donald Trump olmak üzere bütün liderler hakikaten çok farklı bir duygu içerisindeydiler. Bu duygularını da gerek yemekte gerek yemek sonrası, hatta eşleriyle gelenler eşimle birlikte yaptıkları defilede olsun, yemekte olsun onlar da mutluluklarını gerçekten çok farklı bir şekilde bizimle paylaştılar. Bu mutluluğu çifte yaşadık, bundan dolayı da ayrıca mutluyuz. Tabii 20 yıldan sonra İstanbul, arkadan bu Ankara’daki zirve her ikisi de bizler için ayrı bir zenginlik, ayrı bir mutluluk vesilesi oldu. Bütün gelen misafirlerimize NATO Liderler Zirvesi’nden sonra doğrusu ben de teşekkür etmeyi bir borç biliyorum.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2026 FIFA Dünya Kupası’nda İspanya’nın birinciliği elde etmesi üzerine İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’i arayarak kutlaması ve bu galibiyetin Gazze’de de sevinçle karşılanmasına dair kanaatinin sorulması üzerine, Sanchez’in cihan şampiyonu bir ülkenin hükümet başkanı olarak sevinç duymasının en tabii hakkı olduğunu belirterek, “İnşallah bizlere de böyle bir şampiyonluk nasip olur, biz de böyle bir dünya şampiyonluğunu yakalarız. İyi başladık ama sonu iyi gelmedi. Bundan sonra önümüzde Avrupa şampiyonlukları olabilir, tekrar dünya şampiyonlukları olabilir. Bu tür şeyleri yakalayabilirsek bu da Türkiye’ye çok çok yakışır. İnşallah biz de buna hazırız.” diye aktardı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Ayasofya’yı yeniden ibadete açmak bize nasip oldu yazısı ilk önce HobiTat üzerinde ortaya çıktı.

Yönetmen Reis Çelik “Kör Gece” filmiyle Şanghay’dan aldığı ödülü değerlendirdi

Hızır İlyas Genç — Wed, 24 Jun 2026 12:41:43 +0000

Yönetmen Reis Çelik “Kör Gece” filmiyle Şanghay’dan aldığı ödülü değerlendirdi.

Yönetmen Çelik, “Kör Gece” filmine ilişkin, “Darbeye alışan bir ülke ve bütün yaşantımızı kavrayan süreçler, benim bizzat yaşadığım süreçler. Bu sebeple bu hikayeyi çekmeye karar verdim.” dedi.

Yönetmen Reis Çelik’in son filmi “Kör Gece”, Çin’de düzenlenen 28. Şanghay Uluslararası Film Festivali’nde (SIFF) “En İyi Senaryo Ödülü”nü kazandı.

Başkanlığını Tony Leung’un yürüttüğü uluslararası festival jürisinin açıklamasında, ödülün gerekçesi “Keskin ve duyarlı anlatımıyla, küçük bile olsa cesur hareketlerin oluşturduğu büyük etkiyi hissettirmesi” sözleriyle ifade edildi.

Filmin senaryosunu yazıp yönetmenliğini yapan Çelik, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Şanghay Uluslararası Film Festivali’nin dünya sinemasının prestijli ‘A kategorisi’ festivalleri arasında yer aldığını belirterek ödülün kendisi açısından da güzel bir sürpriz olduğunu söyledi.

Çelik, “Açıkçası filmin uzak bir coğrafyada, bambaşka bir kültürde nasıl karşılanacağını çok merak ediyordum. Ancak tahminlerimin ötesinde büyük bir ilgiyle karşılaştık. Uluslararası basında filmle ilgili çok olumlu yazılar çıktı. Sonuçta jüri bizi ‘En İyi Senaryo Ödülü’ne layık gördü. Bu, hem ülkemiz hem de sinemamız adına gurur verici bir sonuç.” değerlendirmesinde bulundu.

“Sanat, yaşadığı çağa tanıklık etmektir”

Jürinin ödül gerekçesinin kendisi için çok anlamlı olduğunu vurgulayan Çelik, şunları söyledi:

“Jüri, yerel bir konuyu tüm dünyanın hissedebileceği evrensel bir boyutta anlattığımız için bu ödülün verildiğini de not düşmüş. Zaten beni bu senaryoyu yazmaya iten temel mesele de buydu. Bana göre sanat, yaşadığı çağa tanıklık etmektir. Toplumlar, yaşadıkları travmalarla ve gerçeklerle yüzleştiği sürece kendilerini yenileyebilir ve demokratikleşebilir. Biz bu filmde tam da bu tanıklığı yapmaya çalıştık.”

Tek bir gece ve mekanda geçen filmlerden oluşan “Gece Üçlemesi”nin ikinci filmi olarak çekilen yapımda kendi yaşam hikayesinden esinlendiğine işaret eden usta yönetmen, “Türkiye’de çok travma yaşandı ama en ağırlarından birisi bu darbe geleneğidir. Darbeye alışan bir ülke ve bütün yaşantımızı kavrayan süreçler, benim bizzat yaşadığım süreçler. Bu sebeple bu hikayeyi çekmeye karar verdim. Yaşadıklarımızı, ancak sanat kalıcı kılabiliyor.” dedi.

Reis Çelik, filmin yapısal olarak özel bir sinematografik dil barındırdığını belirterek “Birçok festivalden davet var. Gidebildiğimiz kadar çok festivale katılım sağlamayı düşünüyoruz. Ayrıca Türkiye’deki izleyiciyle de buluşması gerekiyor. Filmin bu yaz Türkiye’de vizyona girmesini bekliyoruz. Ayrıca uluslararası alanda ilgi gören bu filmimiz için Türkiye’yi temsilen Oscar aday adaylığı başvurumuz da olacak. Sektör bileşenleri nasıl bir karar verir göreceğiz.” ifadelerini kullandı.

Türk-Alman ortak yapımı “Kör Gece”, 12 Eylül 1980’deki askeri darbeden sonra Türkiye’de yaşanan olayları ele alıyor.

Türkiye’den Kaz Film ve Heimatlos Films ile Almanya’dan Neopol Film ortaklığıyla hayata geçirilen eserin başrollerinde Özge Arslan, İştar Gökseven, Hacı Ali Konuk, Nilüfer Açıkalın ve Aydın Orak rol aldı.

Kaynak : AA

Yönetmen Reis Çelik “Kör Gece” filmiyle Şanghay’dan aldığı ödülü değerlendirdi yazısı ilk önce HobiTat üzerinde ortaya çıktı.

“Hind Receb’in Sesi” filminin yönetmeni Hania Berlin’deki “En Değerli Film” ödülünü reddetti

Hızır İlyas Genç — Wed, 18 Feb 2026 21:27:07 +0000

“Hind Receb’in Sesi” filminin yönetmeni Hania Berlin’deki “En Değerli Film” ödülünü reddetti

İsrail ordusu tarafından öldürülen Hind Receb’in hikayesini konu alan “Hind Receb’in Sesi” filminin yönetmeni Kaouther Ben Hania, layık görüldüğü “En Değerli Film” ödülünü kabul etmedi.

Almanya’nın başkenti Berlin’de düzenlenen “Cinema for Peace” (Barış için Sinema) galasında “Hind Receb’in Sesi” filmi, gecenin “En Değerli Film” ödülüne layık görüldü.

Hania, burada yaptığı konuşmada, minnettarlıktan çok sorumluluk hissettiğini belirterek, “Hind Receb’in Sesi yalnızca bir çocuk hakkında değil, onun öldürülmesine yol açan sistemle ilgili. Hind Receb’e olanlar bir istisna değil. Bu, bir soykırımın parçası.” diye konuştu.

Berlin’de, toplu sivil ölümlerini “meşru müdafaa” diye tanımlayarak ve protesto edenleri küçümseyerek soykırıma siyasi kılıf sağlayan kişilerin de olduğunu vurgulayan Hania, “Eğer barıştan bahsediyorsak, adaletten de bahsetmeliyiz. Adalet, hesap verilebilirlik demektir. Hesap verilebilirlik olmadan, barış da olmaz.” şeklinde konuştu.

Hania, “Onların ölümünün, barış hakkında nazik bir konuşmanın arka planı olmasına izin vermeyeceğim.” ifadelerini kullandı.

İsrail’in Hind Receb’i, ailesini ve onları kurtarmaya gelen 2 sağlık personelini öldürdüğünün altını çizen Hania, “Buna dünyanın en güçlü hükümetleri ve kurumları da suç ortağı oldu.” dedi.

Hania, bu sebeplerle ödülü kabul etmeyeceğini söyleyerek, şunları dile getirdi:

“Barış, soykırımdan sorumlu tutulmanın temel alındığı yasal ve ahlaki bir yükümlülük olarak görüldüğünde, o zaman geri dönüp ödülü memnuniyetle kabul edeceğim.”

“Hind Receb’in Sesi”

ABD, Fransa ve Tunus ortak yapımı “Hind Receb’in Sesi” filmi, dünyanın birçok yerinde festivallerden ödülle döndü.

Yönetmenliğini Tunuslu Kaouther Ben Hania’nın üstlendiği film, Venedik Film Festivali’nde jüri büyük ödülü “Gümüş Aslan” da dahil olmak üzere 9 ödüle layık görüldü. Film, ayrıca Golden Globe “En İyi Film” ve Oscar “En İyi Yabancı Film” adayı oldu.

Film, İsrail’in Gazze Şeridi’ni işgali sırasında İsrail ordusu tarafından öldürülen Filistinli Hind Receb’in hikayesini izleyiciyle buluşturuyor.

Gazze’nin Tel el-Heva Mahallesi’nde 29 Ocak 2024’te seyir halindeyken hedef alınan araçta Hind Receb ile 5 akrabası İsrail ateşi altında hayatını kaybetmişti. Saldırının ilk anlarında araçtaki 4 kişi vefat etmişti. Hind Receb ile sağ kalan Leyan Hamade adlı 15 yaşındaki kız çocuğu, Filistin Kızılayı’nı arayarak yardım istemişti.

Filistin Kızılayı, 30 Ocak 2024’te Leyan Hamade’nin saldırıya uğradığı bilgisini paylaşarak, Hamade’nin yardım istediği ses kaydını yayımlamıştı. Hamade de arabadaki tüm aile fertleri gibi telefon görüşmesinin ardından hayatını kaybetmişti.

Saldırıdan sonra yapılan incelemede Hind Receb ve ailesinin öldürüldüğü araca 335 merminin isabet ettiği belirlenmişti.

Kaynak : AA

“Hind Receb’in Sesi” filminin yönetmeni Hania Berlin’deki “En Değerli Film” ödülünü reddetti yazısı ilk önce HobiTat üzerinde ortaya çıktı.

Kayaların içine kurulan 2 bin yıllık “Öksüt Kalesi” görenleri hayrete düşürüyor

Hızır İlyas Genç — Fri, 19 Dec 2025 21:19:35 +0000

Kayaların içine kurulan 2 bin yıllık “Öksüt Kalesi” görenleri hayrete düşürüyor.

Kayseri’nin Develi ilçesinde dağın yamacına kayalar oyularak inşa edilen Öksüt Kalesi, en az 2 bin yıllık olduğu değerlendirilen geçmişiyle adeta zamana meydan okuyor.

Develi dağlarının yamacında kayaların oyularak en az 2 bin yıl önce yapıldığı belirtilen fakat Hitit dönemine kadar da uzanabileceği değerlendirilen Öksüt Kalesi, aradan geçen yıllara rağmen halen ayakta duruyor.

Roma ve Selçuklu dönemlerinde farklı amaçlarla kullanıldığı bilinen kale, içinde oda şeklindeki yerleşim yerleri, havuzları, su kanalları, hayvan barınakları, güvercinlik ve ibadet yerleriyle adeta bir şehri andırıyor.

Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı (ÇEKÜL) Kayseri Temsilcisi Prof. Dr. Osman Özsoy, AA muhabirine, Öksüt Kalesi’ne çıkılmasının ve ulaşılmasının çok zor olduğunu söyledi.

“En az 2 bin yıllık tarihlendirmeden bahsetmek mantıklı”

Yapının hangi dönemde inşa edildiğine dair farklı bilgiler olduğunu belirten Özsoy, şunları kaydetti:

“Hititler zamanından kaldığına veya Hitit kabartmalarının olduğuna dönük bazı söylentiler var. Bu söylentiler üzerinden bir tarihlemeye gidiliyor. Bütün duvarlarının ve resimlerinin incelendiği, haritasının yapıldığı bir çalışma yok. 1998 yılında Prof. Dr. Bilge Umar hocanın bir çalışması var. Kapadokya kitabında burayla ilgili bir bölüm geçiyor. Prof. Dr. Bilge Umar hocanın söylediği gibi Hititler dönemine tarihlendirilebilir. Yer altı şehri olarak düşündüğümüzde ise malum Kapadokya’da yer altı şehri demek 2 bin yıllık bir tarih demektir. Yani her ikisini birleştirdiğimizde en az 2 bin yıllık tarihlendirmeden bahsetmek mantıklı.”

Özsoy, İbni Bibi’nin bir eserinde Öksüt Kalesi’nin Selçuklular zamanında hapishane veya zindan olarak kullanıldığı bilgisine yer verildiğini de aktardı.

Kalenin bugüne kadar ulaşmasının önemli olduğunu vurgulayan Özsoy, şöyle devam etti:

“Erciyes’in güneyinde yer almasından dolayı Kayseri’nin önemli destinasyon noktalarından birisi olmaya aday. Ünik (Tek, eşi olmayan) bir yapıya sahip diyebiliriz çünkü çok katlı. Malum 10 kattan bahsediyoruz. Bazı yerlerde katlar arasında geçişler var. Muhtemelen yukarıda platodan aşağıya dereye kadar katmanlı bir inişten de söz etmek mümkün. Tünellerin, yaşam yerlerinin, mutfakların olması çok önemli. Yapısal olarak baktığımız zaman ayrıca tahmin ediyorum ki fethedilemeyen ender kalelerden biri olma özelliğinde.”

Yöre halkından Murat Aytaş da yapıda halen keşfedilmeyen bölümler olduğunu dile getirdi.

Muhakkak görülmesi gereken bir kale olduğunu anlatan Aytaş, “Buranın içinde yüzlerce oda var. Sütunlar, merdivenler, su yolları, havuzları var. Buranın turizme açılmasını istiyoruz. Odaların hepsi iç içe geçiyor. Ön tarafına yıldırım düştüğü için çıkması zor. Burada tahminen 200-300, belki daha fazla oda var. İçeride 100 metrekare olan odalar mevcut. Böyle tarihi yapının köyümüzde olması bizi heyecanlandırıyor.” diye konuştu.

“Tabiri caizse Hitit döneminin gökdeleni”

Nezir Ötegen ise Develi dağları eteklerinde bulunan Öksüt Kalesi’nin yaklaşık 1700 metrelik rakımda bulunduğunu söyledi.

Öksüt Kalesi’nin ilçe için çok değerli olduğunun altını çizen Ötegen, “Burası saklı şehir gibi. Buranın yer altı şehri statüsünden ziyade yer üstü yerleşim birimi olarak tescillenmesi ve turizme kazandırılması gerekiyor. Burası Develi Dağları diye geçiyor. 10 kat olan yerler var. Tabiri caizse Hitit döneminin gökdeleni. Buranın turizme kazandırılması ülke turizmi açısından çok önemli.” dedi.

Kaynak : AA

Kayaların içine kurulan 2 bin yıllık “Öksüt Kalesi” görenleri hayrete düşürüyor yazısı ilk önce HobiTat üzerinde ortaya çıktı.